Veelgestelde Vragen over Dosimetrie

Veel gestelde vragen aan de dosimetriedienst. Zit uw vraag er niet bij? Mail deze dan naar dosimetrie@nrg.eu en wij zorgen voor beantwoording.

1. Ben ik verplicht om een dosismeter te dragen?
De verplichting om een dosismeter te dragen geldt voor blootgestelde werknemers (artikel 87 van het Besluit stralingsbescherming). Dit zijn werknemers die een effectieve dosis kunnen ontvangen van 1 mSv of meer per kalenderjaar of die de dosislimiet van de ooglens of de huid overschrijden. De nadruk ligt op de woorden ‘kunnen ontvangen’; ook ongebruikelijke situaties moeten in ogenschouw worden genomen via een RI&E (Risico-inventarisatie en –evaluatie).

Voor de overige werknemers geldt er geen wettelijke verplichting. De werkgever kan met de uitslagen van de persoonsdosismeters echter goed de doeltreffendheid van stralingshygiënische maatregelen controleren en kwantitatief onderbouwen. Het dragen van persoonsdosismeters levert daarmee een positieve bijdrage aan het bewustzijn van de stralingsrisicio’s.

2. Wanneer moet ik mijn dosismeter terugsturen?
Na gebruik kunt u de dosismeter retourneren:

  • Bij twee- of vierwekelijkse abonnementen: op de eerste maandag nadat u de dosismeters hebt ontvangen, of
  • Bij maandelijkse of kwartaalabonnementen: op de eerste dag van de nieuwe maand nadat u de dosismeters hebt ontvangen.


Wij verwachten de dosismeters binnen een week na de wisseldag via ons antwoordnummer retour. Ook al heeft u niet alle dosismeters kunnen wisselen, verzoeken wij u de al wel gewisselde alvast te retourneren. Later gewisselde dosismeters kunt u in dat geval altijd nazenden.

3. Mijn dosismeter is in de was geweest; wat nu?
Op deze afstand is niet te beoordelen of de dosismeter nog in orde is. Wij sturen u een nieuwe dosismeter toe. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Wanneer u deze heeft ontvangen, retourneert u de “schone” dosismeter in een plastic zakje naar het gebruikelijke adres met in het zakje een briefje met toelichting wat er met de dosismeter is voorgevallen.

Indien mogelijk wordt de dosismeter uitgelezen en de resultaten daarvan op de gebruikelijke wijze  aan u gerapporteerd. Indien de detectoren in de dosismeter teveel zijn beschadigd, dan lukt dat helaas niet. Wij zullen dat dan melden  in het dosisrapport via de melding NEV (Niet evalueerbaar). 

4. Mijn dosismeter is stuk gegaan, hoe nu verder?
Indien u voor de resterende tijd van de periode een andere dosismeter wenst, kunnen wij u deze binnen drie werkdagen toesturen Wilt u geen andere dosismeter, dan wacht u op uw dosismeter voor de nieuwe periode.

De kapotte dosismeter doet u met alle eventuele losse onderdelen in een plastic zakje met daarbij een briefje met toelichting wat er met de dosismeter is voorgevallen. Het zakje kunt u tezamen met de andere dosismeters na afloop van de blootstellingsperiode op de gebruikelijke wijze aan NRG terug sturen.

Indien mogelijk wordt de dosismeter uitgelezen en worden de resultaten daarvan op de gebruikelijke wijze aan u gerapporteerd. Indien de detectoren in de dosismeter teveel zijn beschadigd, dan lukt dat helaas niet. Wij zullen dat dan melden  in het dosisrapport via de melding NEV (niet evalueerbaar). 

5. Ik ben mijn dosismeter kwijt, wat moet ik doen?
Wij kunnen u voor de resterende tijd een vervangende dosismeter toesturen. U ontvangt deze binnen drie werkdagen. U kunt ook wachten op uw dosismeter voor de nieuwe periode.  In beide gevallen wordt voor de verloren gegane dosismeter een DNO-melding op de dosisrapportage gegeven. De kosten voor een DNO kunt u terugvinden op de tarievenlijst. Deze wordt jaarlijks in november naar onze abonnementsgroepen verstuurd. 

6. Wat betekenen de afkortingen op het dosisrapport?
De afkortingen hebben de volgende betekenis:

  • DNO: Dosismeter nog niet ontvangen
  • NAG: Nagekomen rapportage
  • TVO: Dosismeter te vroeg ontvangen, d.w.z. voor afloop van de betreffende draagperiode
  • BES: Dosismeter beschadigd
  • BSM: Dosismeter besmet
  • NEV: Dosismeter niet evalueerbaar
  • GEC: Gecorrigeerde dosis


De afkortingen staan op het dosisrapport vermeld, rechts naast het adres. Indien de melding betrekking heeft op een andere periode dan genoemd in de kop van het dosisrapport, dan is dit aangegeven in de kop bijzonderheden.

7. Ik ontvang de dosisrapportage per e-mail, kunt u mijn collega ook een afschrift zenden?
In ons systeem is voorzien in één e-mailadres per werkgever  en één e-mailadres per abonnements­groep.  Wilt u dat ook andere personen op de hoogte worden gebracht, dan kunt u zelf de e-mail doorsturen. Bij veel e-mailprogramma’s is in te stellen dat dit automatisch gebeurt. 

8. Wat wordt bedoeld met de categorie A- en B-werknemer?
Ten behoeve van monitoring en toezicht wordt onderscheid gemaakt tussen niet-blootgestelde en blootgestelde werknemers. Blootgestelde werknemers worden op hun beurt onderscheiden in A- en B-werknemers. De indeling hangt samen met de stralingsdosis die  genoemde werknemers kunnen ontvangen in een kalenderjaar. Met betrekking tot de effectieve dosis geldt:

  • Niet-blootgestelde werknemer: minder dan 1 mSv per kalenderjaar
  • Blootgestelde werknemer: 1 – 20 mSv per kalenderjaar
  • B-werknemer: 1 – 6 mSv per kalenderjaar
  • A-werknemer: 6 – 20 mSv per kalenderjaar


Voor de dosislimieten van een aantal organen per type werknemer wordt verwezen naar de artikelen 76-79 van het Besluit stralingsbescherming. Het behoort tot de taak van de ondernemer om de indeling van de werknemers te onderbouwen en dit schriftelijk vast te leggen.

9. Ik wil graag overstappen op kwartaaldosismeter; mag dat?
In de Regeling ‘Voorzieningen stralingsbescherming werknemers’ is geregeld dat voor blootgestelde werknemers de maximale draagtijd van een persoonsdosismeter vijf weken bedraagt. Blootgestelde werknemers zijn werknemers die een effectieve dosis kunnen ontvangen van 1 mSv of meer per kalenderjaar of die de dosislimiet van de ooglens of de huid kunnen overschrijden. De nadruk ligt op de woorden ‘kunnen ontvangen’; ook ongebruikelijke situaties moeten in ogenschouw worden genomen via een RI&E (Risico-inventarisatie en –evaluatie). De dosimetriedienst kan en mag geen beslissing nemen over de indeling van uw werknemers. Het is wettelijk bepaald dat dit de volledige verantwoordelijkheid van de werkgever is. Deze besluit hierover op grond van de RI&E, opgesteld door uw stralingsdeskundige.

Voor de werknemers die niet zijn ingedeeld als blootgestelde werknemers, geldt er geen wettelijke maximale draagtijd. In dat geval kan worden overgestapt op kwartaaldosismeters. Ook voor deze werknemers kan met de uitslagen van de persoonsdosismeters de doeltreffendheid van de stralingshygienische maatregelen goed worden gecontroleerd en kwalitatief worden onderbouwd. Het dragen van de dosismeters levert daarmee een positieve bijdrage aan het bewustzijn van de stralingsrisico’s.

Indien u advies wenst op het gebied van het opstellen van een gedegen RI&E, neem dan contact op met NRG via cs-sales@nrg.eu of 0224 56 4356.


10. Mijn medewerkster is zwanger, wat zijn de implicaties?
De stralingshygiënische zorg valt onder de verantwoordelijkheid van de werkgever. De wettelijke regels  met betrekking tot zwangerschap zijn vastgelegd in artikel 80 van het Besluit stralingsbescherming. De dosislimiet voor het ongeboren kind, voor de periode startend op het moment van melding van de zwangerschap aan de ondernemer, tot aan het einde van de zwangerschap, bedraagt 1 mSv. Ter controle van de 1 mSv-grens wordt aanbevolen een extra dosismeter voor de zwangere werknemer aan te vragen die deze aan de broekband kan dragen (bij gebruik van een loodschort: onder het loodschort). De dosis op deze dosismeter wordt op naam van de werknemer, maar onder een ander abonnementsnummer gerapporteerd. De (cumulatieve) dosisuitslag van dit abonnement kan worden gebruikt als (equivalente) dosis voor het ongeboren kind. Na afloop van de zwangerschap moet de werkgever zelf zorgdragen voor het weer opzeggen van deze extra dosismeter.

11. Mijn medewerker moet werkzaamheden in het buitenland uitvoeren. Heb ik een dosismeter nodig?
Of de medewerker een dosismeter nodig heeft, hangt af van de stralingsniveaus waaronder de werkzaamheden worden verricht en van de lokaal geldende regels. Het meenemen van een dosismeter kan in ieder geval geen kwaad en geeft informatie over de door de medewerker gelopen risico’s. Doordat de bagage tegenwoordig uitgebreid wordt gescand met behulp van röntgenapparatuur, wordt aanbevolen om per werknemer twee dosismeters te nemen. Tijdens de reis bevinden beide dosismeters zich bij elkaar in de bagage; na aankomst wordt een van de dosismeters gedragen, terwijl de andere in de bagage blijft. Op de terugreis worden de dosismeters weer bij elkaar gevoegd in de bagage. Het verschil in uitkomst tussen beide dosismeters geeft de door de medewerker ontvangen dosis aan.

12. Wij hebben ook een vestiging in het buitenland. Kan ik voor de mensen daar ook dosismeters bestellen?
De werkgever dient zich te houden aan de wet- en regelgeving in het betreffende land. De dosis­meters van NRG zijn erkend door de Nederlandse overheid maar niet daarbuiten. Als men voor de betreffende werkzaamheden niet verplicht is om een dosismeter te dragen, dan bestaat er geen bezwaar om de dosismeters van NRG te gebruiken. Op deze wijze houdt de werkgever zicht op de stralingshygiënische situatie binnen zijn bedrijf en is beter voorbereid op eventuele toekomstige claims.

13. Hoe lang dien ik de dosisgegevens te bewaren?
Hoe lang de ondernemer dosisrapporten moet bewaren, hangt af van de categorie-indeling van de werknemers. De inhoud van de administratie en de bewaartermijn hiervan is geregeld in de Ministeriele regeling “administratieve en organisatorische maatregelen stralingsbescherming” in de artikelen 8 en 9. Categorie-indeling en dosisgegevens van werknemers maken deel uit van deze administratie, en de standaard-bewaartermijn voor deze gegevens is 5 jaar.

Dosisgegevens voor A-werknemers maken bovendien deel uit van het medisch dossier van de betrokken werknemer. Medische dossiers van deze categorie werknemers worden bewaard totdat de betrokken werknemer de leeftijd van 75 jaar heeft bereikt of zou hebben bereikt, maar ten minste 30 jaar nadat deze persoon de werkzaamheden heeft beëindigd (conform artikel 100 van het Besluit stralings­bescherming).

Samengevat:

  • Voor A-werknemers: minimaal 30 jaar.
  • Voor de overige werknemers: 5 jaar.


Conform artikel 91 van het Besluit stralingsbescherming bewaart NDRIS de opgenomen gegevens gedurende de genoemde termijnen als voor A-werknemers.